Vitamine D

Aanpassing ondergrens streefwaarde voor vitamine D

Momenteel vindt een harmonisatie plaats van de streefwaarde voor vitamine D in Nederland, namelijk een 25(OH)D concentratie van 50-150 nmol/l, met een optimum van 75-80 nmol/l. Dit betekent dat de ondergrens van de streefwaarde die Saltro momenteel in de rapportages gebruikt per 9 november is opgehoogd van 30 naar 50 nmol/l.

Vitamine D aanmaak en suppletie

Vitamine D wordt aangemaakt in de huid, echter het zonlicht moet een bepaalde intensiteit hebben. Indien de schaduw van het lichaam langer is dan de werkelijke lichaamslengte is het lichaam niet meer in staat om zelf vitamine D aan te maken.

Daarnaast kan vitamine D uit voedsel gehaald worden (vette vis, shiitake paddenstoelen, eierdooier, als additieven in margarine en braadvetten) of uit vitamine D pillen. De variant uit planten is de D2 variant, maar wordt in het lichaam evengoed omgezet naar de werkzame metaboliet als de D3 vanuit dieren.

Als indicatie van de relatie vitamine D inname (cholecalciferol) en de gemeten concentratie kan circa 1 microgram/dag voor elke nmol/l stijging aangehouden worden.

Om van 50 naar 80 nmol/l 25(OH)D te gaan, is ongeveer 30 microgram cholecalciferol per dag nodig gedurende minimaal twee maanden.

Vitamine D meting

25(OH) vitamine D kan in het laboratorium op verschillende manieren gemeten worden. Afhankelijk van de methode wordt alleen de D3 of D3 gecombineerd met de D2 gemeten. Bij Saltro wordt een vitamine D test gebruikt die de combinatie van D3 en D2 meet.

Mocht de D2 variant gevonden worden bij een patiënt, dan wordt hiervan een melding gemaakt. Indien D2 gevonden wordt, mag deze opgeteld worden bij de gevonden D3 uitslag. De referentiewaarden gelden voor de som van D2 en D3.

Referentiewaarden: 50-150 nmol/l.

Symposium ‘Vitamine D tekort, hype of bedreiging?’

Voor het onderwerp vitamine D tekort is er grote aandacht in de wetenschappelijke literatuur en in de media. Tijdens het symposium ‘Vitamine D tekort, hype of bedreiging?’ van 2 oktober 2009 zijn de zaken rondom vitamine D geobjectiveerd. Gedurende deze bijeenkomst zijn de resultaten besproken die tot nu toe bereikt zijn vanuit verschillende klinische achtergronden.

Resultaten

  • Beneden een 25(OH)D serumconcentratie van 20 nmol/l is de kans op rachitis en osteomalacie sterk vergroot (meerdere publicaties).
  • Spierpijn en klachten treden op bij concentraties < 20 nmol/l (ref. Torrentes de la Jara), terwijl spierzwakte en een verhoogd valrisico optreden bij concentraties < 50 nmol/l (Janssen/Verhaar, Lips, Bischoff-Ferrari).
  • De botdichtheid daalt beduidend bij waarden < 50 nmol/l (bijv. Bischoff-Ferrari).
  • Door te streven naar een minimaal niveau van 75-80 nmol/l is winst te halen door risicoreductie voor meerdere soorten kanker en voor auto-immuunziekten (Dawson-Hughes, Biscchoff-Ferrari e.a.).
  • Men moet naar nog hogere waardes (> 100 nmol/l) voor speciale resultaten zoals het verlagen van de incidentie van aanvallen bij MS.
  • Tot een concentratie van circa 220 nmol/l bestaat geen gevaar voor een te hoog calcium.